دکتر حمید کوچه باغی

پزشک عمومی


برنامه هفتگی

رفتار تغذیه ای خانواده با کودک

تغذیه در کودکان در بسیاری از جوامع تغذیه مترادف با مراقبت است. لغت Nurture به زبان انگلیسی به معنی پرورش، تربیت، تغذیه، غذا، پروردن و بزرگ کردن است. بی شک برای رشد و تکامل طبیعی شیرخواران و کودکان خردسال نه تنها باید نیازهای اساسی جسمی ( تغذیه، بهداشت، پوشاک، سرپناه، ایمنی ) را تامین کرد بلکه نیازهای روانی، اجتماعی (عاطفی) آن ها نیز باید برآورده شوند. وجود مادر یا جانشین او، فردی که بتواند ارتباط حاکی از محبت و اعتماد با کودک برقرار کند، امری اساسی در تغذیه ی مناسب کودک و رشد و تکامل اوست.

شیوه های رفتاری مادر در زمان غذا دادن به کودک
مادر در زمان تغذیهی کودک در صورتیکه هدف های زیر را دنبال کند، موفق خواهد بود :
- نیازهای تغذیه ای کودک را تامین کند؛
- احساس استقلال کودک را در خورردن غذا برآورده سازد؛
- عکس العمل مناسب و یک نواختی در مقابل رفتارهای کودک ابراز کند؛
- ذائقه ی او را به انواع مواد غذایی عادت دهد؛
- محیطی سرشار از محبت و صمیمیت و به دور از جنجال در زمان غذا خوردن فراهم کند؛
- سفره ی غذا را در شرایط مناسبی که خاطره دل پذیری ایجاد کند، بچیند؛

برای این که به چگونگی رفتار کودک، عکس العمل مادر و رفتارهای آتی کودک پی ببریم یک مثال می زنیم :
کودک و مادر به مغازه ای وارد می شوند؛ کودک درخواست شکلات می کند؛ مادر برای کودک توضیح می دهد و از خریدن امتناع می کند؛ کودک گریه می کند و جیغ می کشد؛ مادر شکلات را می خرد. در این مثال عکس العملی که متعاقب رفتار کودک از مادر سر می زند، تعیین کننده ی رفتارهای آتی کودک است. مادر با خرید شکلات، رفتار کودک را برای استفاده از ابزار گریه تقویت می کند و احتمال این که این رفتار در دفعات بعد تکرار شود زیاد است. در این ارتباط دو جانبه، اگر مادر نسبت به گریه ی کودک بی توجهی می کرد یا توجه او را به موضوع دیگری جلب می کرد، احتمال قطع گریه وجود داشت و پیامد نامطلوب فوق حاصل نمی شد. منطقی و معقول بودن رفتار والدین در مقابل درخواست های کودک موجب ایجاد رفتارهای یک نواخت می گردد و کودک دچار سردرگمی نمی شود. گاهی اوقات، والدین با توجه به شرایط روحی و روانی خود هر بار در مقابل درخواست معین کودک، رفتاری را نشان می دهند که با رفتار قبل مغایر است. این رفتارهای مغایر، کودک را دچار سردرگمی می کند و ممکن است شیوهی غذا خوردن او را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

تکامل کودک و ارتباط آن با تغذیه
به دلیل این که غذا یکی از مهم ترین عوامل موثر و تقویت کننده های رفتاری است، لذا باید دادن غذا با ملاحظات خاصی انجام گیرد. باید کودکان از نظر جسمی، عاطفی و روانی آماده ی خوردن غذا باشند و این مسئله بستگی به توانایی کودک دارد :
نوزاد تا 10 روز اول بعد از تولد دارای رفلکس جست و جو (Rooting Reflex) و مکیدن (Sucking Reflex) است و از قرار دادن دست و انگشت شست در دهان لذت می برد.
بین 2 هفته الی 2 ماه شرایط تغذیه را تشخیص داده و به هنگام قرار گرفتن در وضعیت مناسب شروع به مکیدن می کند.
بین 4 ـ 3 ماهگی در صورت قرار گرفتن ماده ی جامد در دهان، آن را با زبان بیرون می اندازد
یعنی در واقع وجود رفلکس بیرون اندازی زبان به این امر کمک کرده و کودک، ماده ی جامد را در این سن نمی پذیرد. الگوی جویدن با شروع رفلکس گرفتن، (Palmar grasp) سبب می شود که اشیا را به طرف دهان آورده و آن ها را گاز بگیرد.
بین 6 تا 8 ماهگی هنگام مکیدن، فک کم تر حرکت می کند. شیشه یا پستان را در هنگام خوردن شیر با دست می گیرد. و گرفتن با نوک انگشتان (گاز انبری) و خوردن فنجان را شروع می کند.
بین 9 تا 12 ماهگی می تواند مواد غذایی را گاز بگیرد و حرکت چرخشی جویدن قابل مشاهده است. در این سن قاشق را نیز می گیرد.
بین 12 تا 15 ماهگی برای استفاده از فنجان و قاشق تلاش زیادی می کند.
بین 15 تا 24 ماهگی در به دست گرفتن فنجان و با قاشق غذا خوردن، مهارت بیشتری پیدا می کند، تمایلات غذایی را ابراز می کند و گاز گرفتن غذا را با دندان تجربه می کند.


آدرس مطب : صفهان خیابان توحید میانی ، حدفاصل چهارراه توحید و چهارراه پلیس ، جنب بانک پاسارگاد
تلفن : 36263837 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
صفحه اصلیبیوگرافیبرنامه هفتگیخدمات مطبخدمات زیباییمطالب و مقالاتمقالات مربوط به پوست و موسوالات پزشکیپیامهای کاربرانسایتهای دیگرقبل و بعد بیماران